SEYYİD AHMED CEZBÎ’NİN KENZÜ’L-ESRÂR ADLI TARİKATNAMESİ
Abstract
Osmanlı sosyal ve dinî hayatının önemli unsurlarından olantarikatların zamanla kendine mahsus erkân, âdâb ve usulleri ortayaçıkmıştır. Mutasavvıf sanatçılar bu erkân ve âdâb hakkında bilgi vereneserler yazmıştır. Türk edebiyatında bu tür eserlere tarikatnâme adıverilmektedir. Edebiyatımızdaki tarikatnâme örneklerinden biri SeyyidAhmed Cezbî’nin Kenzü’l-esrâr adlı eseridir. Kaynakların varlığındansöz etmediği bu eserin Berlin Devlet Kütüphanesi ve Ankara MilliKütüphanesinde birer nüshası mevcuttur. 457 beyitten oluşan eserdebeyitlerin arasına âyetler, hadîsler, dualar, zikirler serpiştirilmiştir.Mesnevi nazım şekliyle yazılan Kenzü’l-esrâr’da aruzun mefâîlün /mefâîlün / feûlün kalıbı kullanılmıştır. Torunu Muhammed Nurullah’ınşahsında bütün sâliklere seslenen Ahmed Cezbî bir dervişin sahipolması gereken vasıflar, Bayrâmiyye tarikatı mensuplarının ibadettarzları, hangi namazda hangi duaları okumaları gerektiği, çileye girişusulü vb. tasavvuf erkân ve âdâbı hakkında bilgiler vermiştir. Kenzü’lesrâr,Ahmed Cezbî ve onun mensubu olduğu Himmetzâdeler ailesihakkında bilgiler içermesi bakımından da önemlidir. Bu makaledeSeyyid Ahmed Cezbî’nin Kenzü’l-esrâr adlı eseri tanıtılmış, örneklemoluşturması bakımından eserin ilk elli beytinin tenkitli metni ilimâlemiyle paylaşılmıştır.