VERGİ ALACAĞINI ORTADAN KALDIRAN YASAL DÜZENLEMELERİN EMPREVİZYON TEORİSİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
No Thumbnail Available
Date
2021
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Vergi kanunlarına göre zamanaşımı, mahsup, takas, ölüm gibi hallerin varlığı yanı sıra doğal afetlerin meydana gelmesi, tahakkuk/tahsil maliyetinin vergi alacağının üzerinde olması, vergilendirme hataları, vergi borcunun ekonomik nedenlerle ödenememesi, uzlaşma, cezada indirim, yargı kararları ve mali af yasaları çerçevesinde de bazen sadece aslı bazen de fer’ileri ile birlikte olmak üzere vergi alacağı terkin edilebilmektedir. Sözü edilen vergi terkini çerçevesinde; mükellefle idare arasındaki uyuşmazlığın çözümlenmesi, vergi alacağının bir an önce tahsil edilmesi, haksız yere yapılan vergilendirmenin düzeltilmesi, ekonomik olarak zor durumda olan mükelleflerin ekonomiye kazandırılması, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde doğal afetlerle karşılaşan mükelleflere yardım edilmesi gibi amaçlar gerçekleştirilmiş olmaktadır. Vergi alacağının, yukarıda belirtildiği üzere, çeşitli nedenlerle ortadan kalkmasına ilişkin kanuni temel Anayasa’nın 73. maddesinde yer almakla birlikte, asıl neden verginin alınması için gereken hukuki temelin ortadan kalkmasıdır. Devletin vergi alacağını talep etmesi için vergiyi doğuran olayla ortaya çıkmış olan hukuki ilişki birtakım nedenlerle çökmekte, alacağın tahsiline imkan kalmamış olmaktadır. Bu çerçevede özel hukukta yerini bulan Emprevizyon (işlem temelinin çökmesi) teorisi, vergi hukukuna uygulandığında, vergi alacağının ortadan kalkmasının teorik alt yapısı vergisel işlem temelinin çökmesi olarak değerlendirilmiştir.