Yanına Gelenlerin Hz. Peygamber’i Tanıyamadığını Gösteren Rivayetlerin Değerlendirilmesi
Abstract
Hz. Peygamber’in fizikî yapısını da içeren beşeriyeti meselesi geleneksel ile modern peygamber tasavvuru arasındaki çatışma alanlarından bir tanesidir. Yanına gelenlerin Hz. Peygamber’i tanıyamadığını gösteren hadisler ise bu çatışmanın kendisini gösterdiği, geleneksel tasavvuru geçersiz kılıp modern olanı desteklediği düşünülen rivayet gruplarındandır. Ancak bu tür rivayetleri bir araya getirerek bağlamlarının tespitine odaklanan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu da onların benimsenen herhangi bir yaklaşım için delil kılınmasını kolaylaştırmaktadır. Araştırmamız öncelikle bu rivayetleri tespit etmekte, akabinde ise hadis şerhlerinden de faydalanıp sekiz sorudan oluşan bir usule istinaden onların bağlamlarını-anlamlarını göstermeye çalışmakta, Hz. Peygamber’in herhangi bir beşer olup-olmamasına delaletlerini sorgulamaktadır. Neticede yaşadıkları sosyo-kültürel ortam, fizikî şartlar, sahip oldukları psikoloji ve Peygamber’in mütevazi kişiliği daha önce onu görmemiş olanların kendisini tanıyamamasına sebep olmuş görünmektedir. Rivayetler mütevaziliği dışında Hz. Peygamber’in beşeriyeti, fizikî özellikleri, sıradanlığı ya da olağanüstülüğü hakkında bir yargıda bulunma imkânı sunmamakta, tümüyle onu görmeye gelenlerle ilgili mâlûmat ortaya koymaktadır.