Otizmde Yaşam Kalitesi Anketi Anne-Baba sürümünün Türkçe geçerliliği ve güvenilirliği
No Thumbnail Available
Date
2017
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Amaç: Otizm spektrum bozukluğuna özgü olan Otizmde Yaşam Kalitesi Anketi Anne-Baba Sürümünün (OYKAAB) Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amaçlandı. Yöntem: Çalışmaya 2-18 yaşları arasında DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre yaygın gelişimsel bozukluk tanısı konmuş olan 162 olgu ve anne-babaları alındı. Bakım verenlere OYKA-AB, Otizm Davranış Kontrol Listesi, KINDL-ebeveyn sürümü, WHOQOL-BREF, Sosyodemografik Veri Formu, Klinik Global İzlenim Ölçeği uygulandı. Güvenilirlik analizinde madde-toplam puan korelasyonu, tavan-taban etkisi, iç tutarlılık, test-tekrar test yöntemi uygulandı. Geçerlilik analizinde yapı geçerliliği ve ölçüt geçerliliği uygulandı. Özgün sürümde her biri birer indeks (alt boyutu olmayan) olan A ve B bölümlerinin olası alt boyutları hakkında bir fikir oluşturmak için açıklayıcı yaklaşım kullanılarak açıklayıcı faktör çözümlemesi yapıldı.Sonuçlar: Olguların 34'ü (%21) kız, 128'i (%79) erkekti. Tüm olguların yaş ortalaması 6.3±4.0 yıldı. Cronbach alfa katsayısı OYKA-AB Bölüm A için 0.928, Bölüm B için 0.944 olarak bulundu.Test-tekrar test sınıf içi korelasyon katsayısı Bölüm A ve B için sırası ile 0.68 ve 0.76 olarak saptandı. Bölüm A puanları ile WHOQOL-BREF'in tüm boyutları; Bölüm B puanları ile KINDL-ebeveyn formunun okul, arkadaş, diğer ve toplam puanı arasında pozitif yönde korelasyon olduğu belirlendi. Ölçüt geçerlilik analizi (duyarlılık) sonucuna göre hastalığın şiddeti artarken anketin ilgili bölüm puanlarında kötüleşme olduğu saptandı. Açıklayıcı faktör çözümlemesi sonuçlarına göre Bölüm A için 6 alt boyut, Bölüm B için 3 alt boyut belirlendi. Tartışma: OYKA-AB Türkçe formunun psikometrik özellikleri yüksek düzeyde geçerli ve güvenilirdir. Bölüm A için belirlenen 6 alt boyuttaki soru dağılımları incelendiğinde bağımsızlık boyutu, psikolojik-duygusal iyilik durumu boyutu, sosyal ilişkiler ve çevre boyutu, fiziksel boyut ve ekonomik ve finansal durum boyutu şeklinde isimlendirilebilir. Bölüm B için belirlenen 3 boyutun ise DSM-5 OSB tanı ölçütlerini sorgulayan özellikte olduğu görüldü. Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip anne-babaların yaşam kalitesini değerlendirmede ve tedavi girişimlerinin yaşam kalitesine olan etkilerini belirlemede OYKA-AB kullanılabilir.