TÜRKİYE–AZERBAYCAN İLİŞKİLERİNİN SON ON YILI (2006-2016): KARDEŞLİKTEN STRATEJİK İŞBİRLİĞİNE UZANAN YOL
Abstract
Türkiye ve Azerbaycan Avrasya bölgesinin iki önemli ülkesidir. Aralarındaki etnik, dinive kültürel bağlar nedeniyle bu ülkeler birbirini ―kardeş devlet‖ olarak tanımlamaktadır. Tarihiolaylar yirminci yüzyılın başlarında Türkiye ve Azerbaycan‘ı farklı yönlere sürüklemiştir. Osmanlıİmparatorluğu‘nun parçalanması ile Anadolu‘da Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Rusİmparatorluğu‘nun dağılması sonrasında bağımsızlık ilan eden Azerbaycan ise Bolşevik işgalinemaruz kalmış, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak Sovyetler Birliği‘nin bir parçasınıoluşturmuştur. Azerbaycan 1991 yılında yeniden bağımsızlığını kazanmış, onu ilk tanıyan ülkeTürkiye olmuştur. Bu makalede yirmi beş yıllık Türkiye-Azerbaycan ilişkileri öne çıkan başlıklarlaözetlenerek, iki ülke arasındaki ilişkilerin 2006-2016 yıllarını kapsayan son on yıllık dönemiüzerinde durulmuştur. Söz konusu dönemin üzerinde durulmasının esas sebebi, özellikle son onyılda iki ülke arasındaki ilişkilerin duygusal zeminden çıkarak yerel, bölgesel ve küreselgelişmeler ışığında stratejik işbirliğine dönüşmesidir. Tarihi İpek Yolu‘nun canlandırılmasıgirişimleri, özellikle enerjide dışa bağımlı Avrupa Birliği ülkelerinin alternatif kaynak arayışıbağlamında Hazar havzası petrol ve doğalgazını Batı‘ya taşıyacak boru hattı projelerininbaşarılı bir şekilde faaliyete başlaması Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine yeni bir ivmekazandırmıştır. Çalışmada Türkiye – Azerbaycan ilişkilerinin kısa tarihçesine, bağımsızlıksonrası dönemde imzalanan temel anlaşmalara değinilerek, iki ülke arasında bölgesel veküresel bağlamda yaşanan gelişmelerin etkisi ile farklı boyutlara ulaşan ilişkiler ele alınmış, ikiliilişkilerin geleceğine yönelik çıkarımlarda bulunulmuştur.