Türk Müziği Kuramcılarının Kürdîlihicazkâr Makamı Tarifleri ve Bu Makamda Bestelenmiş Saz Eserlerinin Analizi
No Thumbnail Available
Date
2022
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Çalışmanın konusunu 19, 20 ve 21. yüzyıllar arasında yaşamış olan Türk Müziği kuramcılarının nazariyat
kitaplarında yer verdikleri Kürdîlihicazkâr makamı tarifleri ile yine aynı yüzyıllar gözetilerek Kürdîlihicazkâr
makamında bestelenmiş olan peşrevlerin karşılaştırmalı analizi oluşturmaktadır. Bu amaçla T.C. Kültür ve
Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Müziği Korosu nota
arşivinde yer alan 13 adet peşrevin birinci hane ve teslim bölümleri örneklem olarak seçilmiş ve Mus2 nota
yazım programı kullanılarak notaya alınmıştır. Örneklem kapsamına alınan peşrevlerin birinci hane ve teslim
bölümlerinin değerlendirilmesi; makamın dizisi ve seyir anlayışı göz önüne alınarak yapılmıştır. Bu anlamda
yapılan içerik analizlerinde eserler ölçü bazında incelenerek müzik cümlesi oluşturacak şekilde ele alınmış
ardından bu cümleler içerisinde yer alan makam dizisi, çeşni ve çeşnisiz asma kalışlar belirlenmiş ve
Kürdîlihicazkâr makamının birinci hane ve teslimlerdeki işlenişi ile Türk müziği kuramcılarının ifade ettiği
Kürdîlihicazkâr makamı tarifleri ile karşılaştırılarak benzer ve farklı yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; Kürdîlihicazkâr makamına yönelik üç ana görüş ortaya çıkmıştır.
Bunlar; arazbarlı dizi (Yakup Fikret Kutluğ ve İsmail Hakkı Özkan), hicazkarlı dizi ya da hicazkar kürdi
(Tanburi Cemil Bey, Rauf Yekta, Suphi Ezgi Ekrem Karadeniz, Yakup Fikret Kutluğ) ve rast perdesinde kürdi
şeddi (Suphi Ezgi, Hüseyin Saadettin Arel ve İsmail Hakkı Özkan) olan dizilerdir