Lev Nikolayeviç Tolstoy’un “İnsan Ne İle Yaşar” Adlı Hikayesinin Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi
Abstract
Değerler, milli ve küresel gelişime elverişli olan hayat prensiplerini yönlendiren, hayata yön, dayanma
gücü, yaşama sevinci, mutluluk, huzur vb. getiren olgulardır. Değerler bir bireyin rayda kalmasını ve
yoldan çıkmamasını sağlayan raylar gibidir; yumuşak, hızlı ve doğru hareket etmesine yardımcı olur.
Değerlerin insan hayatında etkisi ve katkısı mutlaktır. Gerek gazetede, gerekse televizyonlarda hırsızlık,
şiddet olayları, dolandırıcılık alkol ve madde bağımlılığı gibi olaylar ile ilgili çok fazla haberleri görmekteyiz.
Dürüstlük gibi değerin aşılanmasıyla, hırsızlık, dolandırıcılık gibi olumsuz davranışların
azalması beklenmektedir. Okullarda değer eğitimi ile ilgili farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bunlardan
birisi de masal, hikaye, roman gibi kitaplardaki karakterlerin incelenmesi ve tartışmaya açılmasıdır. Bu
çalışmanın amacı, Rus yazar Lev Tolstoy’un 1885 yılında yazdığı ve aslından Sultan Bozdağ Özmen
tarafından Türkçe’ ye çevirisi yapılan “İnsan Ne İle Yaşar” hikayesinde yer alan değerlerin ortaya
çıkarılmasıdır. Bu çalışmada niteliksel araştırma metotlarından biri olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır.
Veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmesi sonucunda, bu hikayede en belirgin
olarak, kanaatkarlık, merhamet, diğerkamlık, sevgi ve önyargılı olmama ve Tanrı inancı değerleri
göze çarpmaktadır. Bu açıdan öğrencilerin okuyacağı bu eser, son zamanlarda gittikçe yitirilmekte olan
ve en fazla ihtiyaç duyulan “sevgi” değeri üzerinde yoğunlaşmaya sebep olacağı düşünülmektedir. “İnsan
Ne ile Yaşar” hikayesinin özellikle ortaokullarda ve liselerde değer ve karakter eğitimi amacıyla
kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, bu çalışmanın karakter ve değer eğitimi ile ilgilenen öğretmenlere
de bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.