SALÂHADDÎN YÛSUF BİN EYYÛBÎ’NİN MARDİN MÜZESİ’NDE BULUNAN SİKKELERİ
Abstract
532 (1138) yılında Tigrit’te doğan Salâhaddîn Eyyûbî, gençyaşına rağmen Haçlılar’a karşı yapılan seferlere katılmış ve önemlibaşarılar kazanmıştır. Salâhaddîn 566 (1171) yılında Mısır’a hâkimolunca Sünnî Abbasi halifesi adına hutbe okutup sikke bastırmış veFatımi hilafetine son vermiştir. 583 (1187) yılında Hittin’de Haçlılarlayaptığı savaşta büyük bir zafer kazanarak Haçlı ordusunu mağlupetmiştir. Sultan bu zaferden birkaç hafta sonra Kudüs’ü kuşatmış veCuma günü kenti Haçlılardan geri alarak bütün İslam dünyasında birkahraman haline gelmiştir. Salâhaddîn Kudüs’ün fethiyle Türk İslamtarihinin en tanınmış kahramanlarından biri olmuştur.Yaptığımız araştırmada Salâhaddîn Eyyûbî’nin adına basıldığınıtespit ettiğimiz 15 sikkeye rastlanmıştır. Söz konusu sikkeler MardinMüzesi sikke koleksiyonundadır. Çalışma, hakkında çok az yayınbulunan Salâhaddîn Eyyûbî dönemi sikkelerini kapsayan bir önaraştırma niteliğindedir. Ne yazık ki müzenin sikke koleksiyonundabulunan bütün sikkeleri inceleme fırsatı olmamıştır. Şayet çok dahauzun bir sürede inceleme yapılabilirse çok daha fazla örnekbulunabilecektir. Amacımız daha sonra çalışacak araştırmacılara yolaçmaktır. Yaptığımız araştırmada bakır ve gümüş olmak üzere ikifarklı madenden yapılmış sikkeler bulunmuştur. Sikkelerde figürlü vesadece yazılı şeklinde iki grup karşımıza çıkmaktadır. Figürlü olanlarbakır üzerine basılmış, gümüş sikkelerde ise figürlü örneğerastlanmamıştır. Ortaçağ İslam sikkelerinin genelinde olduğu gibiSalâhaddîn Eyyûbî’nin sikkeleri de genellikle sikkelerin ön yüzündeSalâhaddîn’nin unvan ve lakablarına yer verilmiştir. Sikkelerin arkayüzünde ise sikkenin darp yeri ve yılı yanında dönemin halifesinin adıve unvanlarının yazılması bir gelenek olarak sürdürülmüştür. Bunagöre Salâhaddîn Eyyûbî’nin sikkelerinde dönemin halifeleri olarak elNâsırLi-dinillâh’ın ve el-Müstedî bi-Emrullâh’ın isimleri geçmektedir.