AHKÂM DEFTERLERİNE GÖRE XIX. YÜZYILDA SARUHAN SANCAĞI’NDA MEYDANA GELEN MERA ANLAŞMAZLIKLARI
Abstract
İnsanların iaşesinin temini noktasında tarım ve hayvancılıktan elde edilen ürünler ne kadar önemliyse bu ürünlerin sürdürülebilirliği ve verimliliği noktasında arazi de o kadar önemlidir. Genellikle ticari amaçlı tarımsal üretimin yapılmadığı veya yapılamadığı mera, yaylak, kışlak, çayır ve otlak arazileri büyük ve küçükbaş hayvanların yem ve su ihtiyacı için tahsis edilmiş doğal yem kaynaklarıdır. Hayvancılık, bu kaynakların kullanılması açısından tarım ile birlikte zirai üretimin bir parçasıdır. Osmanlı Devleti’nde meraların parçalanması, tarla haline getirilerek ziraata açılması hayvancılık açısından doğru bulunmamıştır. Osmanlı’da 1858’den önceki kanunlarda ve mera davalarındaki uygulamalarda meraların korunmasının öneminin yetkili makamlarca vurgulandığı ve anlaşıldığı görülmektedir. Bu çalışmada XIX. yüzyılda Saruhan Sancağı’nda meydana gelen mera anlaşmazlıkları incelenecek ve devletin meralarla ilgili siyaseti örnek olaylar üzerinden açıklanacaktır. Araştırmanın temel kaynağı olan Anadolu Ahkâm Defterlerinden tespit edilen belgelerdeki verilerden yola çıkılarak, Arazi Kanununun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen mera anlaşmazlıklarının giderilmesi amacıyla verilen kararlar ve uygulamalar ortaya konulacaktır. 1858’den sonra meydana gelen mera davalarından da örnekler sunularak iki dönem arasındaki benzerlikler veya farklılıklar belirlenecektir.