DSM- 5 Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeği Türkçe Erişkin Formunun geçerliliği ve güvenilirliği
No Thumbnail Available
Date
2017
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Amaç: Bu çalışmada amaç, DSM-5 ölçütlerine göre genel belirtilerin şiddetini ölçmek amacıyla geliştirilmiş DSM-5 Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeğinin Türkçe Erişkin Formunun güvenilirlik ve geçerliliğini göstermektir. Yöntem: Araştırma Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Yataklı veya Ayaktan Kliniklerinde tedavi görmekte olan ve DSM-5 ölçütlerine göre herhangi bir psikiyatrik bozukluğun tanı ölçütlerini karşılayan hastalar ile hasta yakınları ve herhangi bir ruhsal veya bedensel hastalığı bulunmayan sağlıklı kontrol grubu alınarak yapılmıştır. Buna göre tanı konulan hastaların dağılımı 39 hastada majör depresif bozukluk, üç hastada panik bozukluğu, iki hastada obsesif kompulsif bozukluk, dört hastada şizofreni, iki hastada şizoaffektif bozukluk, yedi hastada BTA anksiyete bozukluğu, iki hastada konversiyon bozukluğu ve bir hastada travma sonrası stres bozukluğu biçimindedir. Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeği dışında genel belirtiler için en yaygın tercih edilen özbildirim ölçeği olan Belirti Kontrol Listesi-90-Gözden Geçirilmiş Form (SCL-90-R) birlikte geçerlilik için kullanılmıştır. Güvenilirlik analizlerinde içsel tutarlılık katsayısı ve madde-toplam puan korelasyon analizi; geçerlilik analizlerinde açıklayıcı faktör analizi ve birlikte geçerlilik için SCL-90-R ve alt ölçekleri ile korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Araştırma 206 gönüllü ile yürütülmüştür. %61.2'si (s=126) kadın olan araştırma grubunun yaş ortalaması 35.1±11.2 yıldır. Grubun %36.4'ü ilkokul mezunu, %7.8'i ortaokul mezunu, %23.3'ü lise mezunu, %29.6'sı yüksekokul mezunudur. Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeğinin içsel tutarlılığı 0.94 ve madde-toplam puan korelasyon katsayıları 0.30-0.79 arasında bulunmuştur. Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeğinin açıklayıcı faktör analizinde örneklem yeterliliği için KaiserMeier-Olkin (KMO) katsayısı 0.92 ve Bartlett katsayısı 3007.76 olarak bulunmuştur. Üç faktörlü çözüm elde edilmiştir ve toplam varyansın %60.8'ini açıklamaktadır. Özdeğerleri sırasıyla 10.82, 2.01 ve 1.04'tür. SCL-90-R alt ölçekleriyle Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeğinin alt ölçekleri arasında yapılan korelasyon analizlerinde depresyon için r=0.72, anksiyete için r=0.80, somatizasyon için r=0.72, psikoz için r=0.70, obsesif kompulsif belirtiler için r=0.68, kişilik için r=0.72, intihar için r=0.53, uyku için r=0.76, öfke için r=0.64 ve toplam puan için r=0.87 olarak elde edilmiştir. Sonuç: Bu bulgularla Birinci Düzey Kesitsel Belirti Ölçeğinin Türkçe için güvenilir ve geçerli olduğu gösterilmiştir.