DEDE KORKUT ANLATMALARINDA KÜÇÜK DÜŞME MOTİFİ
dc.contributor.author | Gonca KUZAY DEMİR | |
dc.contributor.author | Muvaffak DURANLI | |
dc.date.accessioned | 2024-07-24T09:09:22Z | |
dc.date.available | 2024-07-24T09:09:22Z | |
dc.date.issued | 2015 | |
dc.description.abstract | Dünya üzerindeki milletlerin sözlü kültür ürünleri arasında birçok ortak özellik bulunmaktadır. Sözlü kültür ürünleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar, motif odaklı çalışmaların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Dünya genelinde evrensel kullanım alanına sahip birçok motif vardır. Bunlardan bir tanesi de küçük düş- me veya küçük düşürme şeklinde ortaya çıkan motiftir. Yaygın kullanıma sahip olmasına rağmen, bugüne kadar Türk destanlarında küçük düşme veya küçük düşürme motifi hakkında bir çalışma yapılmamıştır. Bireyin yetersizliklerinin ve zaaflarının bir topluluk içerisinde irdelenmesiyle ortaya çıkan ve bireyin toplu- luktan dışlanmasına neden olan bu durum, epik anlatmalarda destan kahramanları için söz konusu olduğun- da bir sıra eylemin ortaya çıkmasına neden olan temel motiflerden birini oluşturur. Destanlar, bireyden yola çıkarak bir toplumun başarılarını, birlik ve bütünlüğünü konu eden kahramanlık anlatmalarıdır. Bu eserlerde insanî özellikleri ön plana çıkan kahramanlardan çok, toplum için mücadele eden ideal kahramanlar mevcut- tur. Bu nedenle destanlarda kahramanın küçük düşmesi veya küçük düşürülmesi ancak bir karşı tepkinin ortaya çıkmasıyla mümkündür. Tek başına kullanıldığında aşağılama ve horlama şeklinde tespit edilen ve anlatmanın gelişimine katkı sunmayan küçük düşme, ancak kendisinden sonra bir hareketi başlattığında bir motif olarak değerlendirilebilir. Bu anlamda küçük düşme motifi, doğurgan bir motiftir ve kendinden sonra ortaya çıkan değişken motif ile bir bütünlük oluşturur. Bu makalede; Türk kültürünün önemli eserlerinden olan Dede Korkut anlatmalarındaki küçük düşme motifi üzerinde durulmuştur. Öncelikle kelimenin kavram alanı belirlenmiş, bir motif olup olmayacağı tartışılmıştır. Daha sonra Dede Korkut anlatmalarındaki küçük düşme motifinin ortaya çıkmasına neden olan ve bu motifin sonucunda ortaya çıkan epizotlar tespit edilmiş ve anlatmalardaki kullanım sıklığı göz önüne alınarak yapısal bir analiz yapılmıştır. Bu çalışmayla, evrensel bir motif olan küçük düşmenin Dede Korkut anlatmalarından yola çıkarak kullanım alanı belirlenmeye çalışılmış ve motif ile Türk kültüründeki vurgulanan değerler tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler | |
dc.identifier.issn | 1300-3984 | |
dc.identifier.uri | http://akademikarsiv.cbu.edu.tr:4000/handle/123456789/22021 | |
dc.language.iso | tur | |
dc.subject | [Sosyal > Sosyal > Folklor] | |
dc.title | DEDE KORKUT ANLATMALARINDA KÜÇÜK DÜŞME MOTİFİ | |
dc.type | Derleme |